AI kan creatieve software nabouwen. Maar is die ook professioneel bruikbaar?

Door Jeroen · Creatief technoloog bij Digital Powder

Met AI ontwikkelde alternatieven voor Photoshop, Illustrator en Premiere Pro verschijnen in hoog tempo. Ze zien er vertrouwd uit, zijn gratis te downloaden en beloven meer onafhankelijkheid van gevestigde softwarebedrijven. Maar een programma namaken is iets anders dan een hulpmiddel bouwen waarop professionals kunnen vertrouwen.

Er gebeurt iets bijzonders in softwareontwikkeling.

Programma’s waarvoor vroeger grote ontwikkelteams en jaren werk nodig waren, worden nu met hulp van AI opnieuw gebouwd. Sommige lijken opvallend veel op de professionele software die ontwerpers, fotografen en filmmakers dagelijks gebruiken.

De aantrekkingskracht is duidelijk: de kosten. Waarom zou je een duur abonnement betalen als een onafhankelijke ontwikkelaar een vergelijkbaar programma kan bouwen en gratis beschikbaar stelt?

Maar voor een creatieve studio speelt een belangrijkere vraag.

Kun je op die software vertrouwen wanneer het werk, de deadline en de reputatie van je opdrachtgever ervan afhangen?

ArtCraft en de opkomst van met AI gebouwde alternatieven

In oktober 2026 kreeg softwareontwikkelaar Brandon Thomas veel aandacht met ArtCraft, een verzameling open-sourceprogramma’s die grotendeels met hulp van Claude van Anthropic zijn ontwikkeld.

Daaronder vallen PhotoCraft, dat aansluit op vertrouwde Photoshop-werkwijzen, VectorCraft voor vectorillustraties, LightCraft voor fotografie en FilmCraft voor videobewerking.

In plaats van volledig nieuwe interfaces te ontwerpen, proberen deze programma’s aan te sluiten bij de manier waarop creatieve professionals al werken.

Dat is belangrijk.

Wie jarenlang met dezelfde software werkt, ontwikkelt vaste handelingen, sneltoetsen en een eigen werkwijze. Overstappen naar een ander programma kost daardoor vaak veel tijd. Een vertrouwde interface neemt een deel van die drempel weg.

De ArtCraft-projecten op GitHub laten daarnaast zien wat AI-ondersteunde ontwikkeling mogelijk maakt voor kleinere teams.

Tegelijkertijd zijn deze programma’s nog volop in ontwikkeling. De makers erkennen zelf dat belangrijke professionele functies nog niet compleet zijn.

De prestatie is indrukwekkend. De praktische beperkingen zijn minstens zo relevant.

Een vertrouwde interface is nog geen complete workflow

Stel je voor dat je een Photoshop-document opent met tientallen lagen, aanpassingen, eigen lettertypen en zorgvuldig opgebouwd beeldmateriaal.

Het bestand opent zonder foutmelding. De interface voelt bekend aan. Je kunt objecten verplaatsen, kleuren wijzigen en een afbeelding exporteren.

Op het eerste gezicht werkt alles.

Maar wat gebeurt er als je het document opslaat en opnieuw opent?

Zijn alle lagen nog te bewerken? Zijn de lettertypen veranderd? Kloppen de maskers? Bevat het geëxporteerde bestand nog de juiste kleurinformatie?

Tijdens een demonstratie lijken dit misschien details. In een professionele productie kunnen ze bepalen of een programma überhaupt bruikbaar is.

Op 13 oktober 2026 publiceerde Creative Bloq een praktijktest van verschillende ArtCraft-programma’s.

De recensent kon Photoshop-bestanden openen in PhotoCraft, maar liep tegen beperkingen aan bij nauwkeurig selecteren en maskeren. LightCraft vertoonde problemen met verscherping en miste een aantal vertrouwde, cameraspecifieke functies.

Bij FilmCraft kwam een ander probleem naar voren. Het 10-bit 4:2:2-videomateriaal van de tester moest eerst worden omgezet voordat het kon worden bewerkt. Bestaande Premiere Pro-projectbestanden konden niet worden geopend.

Deze bevindingen gelden voor de versies die op dat moment zijn getest. Door de snelle ontwikkeling kunnen individuele problemen inmiddels zijn opgelost.

Toch maken ze een belangrijk principe duidelijk.

Compatibiliteit betekent niet alleen dat je een bestand kunt openen. Het betekent dat je het werk tijdens het hele proces intact kunt houden.

Professionele software draait om de details

Een professionele creatieve workflow omvat veel meer dan elementen op een digitaal canvas plaatsen.

Grafisch ontwerpers hebben voorspelbare typografie, nauwkeurige kleurverwerking en betrouwbare exports nodig voor drukwerk en digitale toepassingen.

Fotografen werken met cameraspecifieke RAW-bestanden, lenscorrecties, kleurprofielen en soms duizenden beelden die op een consistente manier moeten worden verwerkt.

Filmmakers hebben software nodig die verschillende codecs, framerates, kleurruimtes, audioconfiguraties en grote hoeveelheden beeldmateriaal aankan.

Webontwerpers en ontwikkelaars lopen tegen vergelijkbare uitdagingen aan. Een website kan er op een computerscherm perfect uitzien, maar alsnog problemen geven wanneer bezoekers verschillende apparaten gebruiken, formulieren invullen of gekoppelde systemen aanspreken.

In al deze gevallen is de interface slechts het zichtbare deel van een veel groter geheel.

Wat daaronder gebeurt, is minstens zo belangrijk.

Kan de software onverwachte invoer verwerken? Blijft bestaand werk behouden? Kun je fouten herstellen? Zorgt een update voor problemen in iets dat eerder goed functioneerde?

Het zijn geen spectaculaire functies, maar ze zijn onmisbaar.

Sneller software bouwen maakt goed ontwikkelwerk niet overbodig

Met AI kan functionele software aanzienlijk sneller worden ontwikkeld.

AI kan code genereren, onbekende frameworks toelichten, tests schrijven en ontwikkelaars helpen oplossingen te verkennen die vroeger veel meer tijd kostten.

Dat biedt nieuwe mogelijkheden voor onafhankelijke ontwikkelaars en kleinere studio’s.

Maar code produceren is slechts één onderdeel van softwareontwikkeling.

Architectuur, testen, beveiliging, toegankelijkheid, prestaties en onderhoud blijven aandacht vragen. Gegenereerde code kan fouten bevatten, onnodig ingewikkeld worden of onverwacht gedrag vertonen onder omstandigheden die nooit zijn getest.

Het wezenlijke onderscheid is daarom niet noodzakelijk dat tussen code van mensen en code van AI.

Het gaat om het verschil tussen software die zorgvuldig is gevalideerd en software waarbij dat niet is gebeurd.

Een relatief kleine applicatie kan buitengewoon betrouwbaar zijn wanneer het doel helder is en de werking grondig is getest.

Een veel groter programma kan ondanks honderden functies nog altijd onbetrouwbaar zijn.

Als kleine studio kunnen we technologische ontwikkelingen van dichtbij volgen en er snel op inspelen. Maar dat betekent niet dat we iedere nieuwe ontwikkeling meteen toepassen. We onderzoeken wat er mogelijk wordt en beoordelen per opdracht of een technologie daadwerkelijk iets toevoegt.

AI kan ontwikkelprocessen aanzienlijk versnellen en terugkerend werk verminderen. Die tijdwinst is waardevol, maar alleen wanneer het eindresultaat ook betrouwbaar blijft. Werkt de oplossing met de bestaande systemen en bestanden van de opdrachtgever? Zijn er beperkingen die later voor problemen kunnen zorgen? En kan het resultaat op de lange termijn worden onderhouden, aangepast en verder ontwikkeld?

Soms biedt nieuwe technologie precies de mogelijkheden die een project nodig heeft. Soms is een bestaande, bewezen oplossing verstandiger, terwijl we nieuwe ontwikkelingen achter de schermen blijven onderzoeken.

Het voordeel van een kleine studio zit juist in die flexibiliteit. We hoeven niet op iedere technologische ontwikkeling in te springen om vooruit te blijven gaan. We kunnen zorgvuldig afwegen welke aanpak de meeste waarde oplevert.

Want uiteindelijk draait het niet om wat technologie vandaag mogelijk maakt, maar om wat een opdrachtgever nodig heeft — en wat morgen nog steeds goed moet functioneren.

De grotere verandering: software die door AI wordt aangestuurd

Binnen deze projecten speelt nog een ontwikkeling die aandacht verdient.

PhotoCraft is ontworpen met een onderliggend systeem van commando’s dat via de interface, de commandoregel en het Model Context Protocol (MCP) kan worden benaderd.

Daardoor kunnen bewerkingen in principe niet alleen met muisklikken worden uitgevoerd, maar ook met scripts en AI-agents.

Stel je voor dat je een verzameling afbeeldingen voor een website moet voorbereiden.

Een agent zou de bestanden kunnen controleren, vooraf bepaalde bewerkingen kunnen uitvoeren, verschillende afbeeldingsformaten kunnen maken en de resultaten in de juiste mappen kunnen opslaan.

Een ontwerper bepaalt nog steeds de creatieve richting en beoordeelt het resultaat, maar terugkerende productietaken kunnen veel eenvoudiger worden georganiseerd.

Die mogelijkheid gaat verder dan beeldbewerking.

Creatieve programma’s kunnen steeds vaker onderdeel worden van gekoppelde workflows waarin applicaties informatie uitwisselen en specifieke taken uitvoeren.

Daarmee verandert de verhouding tussen mensen en hun gereedschap.

In plaats van iedere taak aan te passen aan de interface van een programma, kunnen we workflows steeds meer rondom de taak zelf ontwerpen.

Automatisering brengt echter ook risico’s mee. Een onjuiste opdracht die één document beïnvloedt is vervelend. Dezelfde fout die automatisch over honderden bestanden wordt herhaald, kan een serieus probleem worden.

Toegangsrechten, back-ups, controlemomenten en herstelmogelijkheden worden daarom nog belangrijker wanneer software zelfstandig handelingen kan uitvoeren.

Betekent open source ook meer onafhankelijkheid?

Een van de sterkste argumenten voor projecten als ArtCraft is dat ze de afhankelijkheid van individuele softwareleveranciers kunnen verminderen.

Creatieve bedrijven verzamelen in de loop der jaren documenten, sjablonen, projectbestanden en werkwijzen die verbonden zijn aan bepaalde programma’s.

Van software veranderen is daardoor zelden alleen een kwestie van een goedkoper alternatief vinden.

Je moet ook weten of bestaande bestanden toegankelijk blijven, of je het werk naar andere systemen kunt overzetten en hoe het programma in de toekomst wordt onderhouden.

Open-sourcesoftware kan belangrijke voordelen bieden. De broncode kan worden onderzocht, aangepast en onafhankelijk onderhouden, binnen de voorwaarden van de betreffende licentie.

Maar open source garandeert niet automatisch goede compatibiliteit, veiligheid of langdurige ondersteuning.

Een gratis programma waarvoor veel handmatige correcties nodig zijn, kan uiteindelijk meer werktijd kosten dan het abonnement dat het moet vervangen.

Onafhankelijkheid ontstaat doordat je daadwerkelijk kunt kiezen, niet alleen doordat een maandelijkse betaling verdwijnt.

Hoe beoordeel je als creatieve studio een alternatief?

De verstandigste aanpak is om complete workflows te testen, in plaats van losse functies.

Begin met een echt project of een representatieve kopie daarvan.

Open de bestaande bestanden. Breng wijzigingen aan. Exporteer het resultaat. Sluit de applicatie en open het project opnieuw.

Controleer wat behouden is gebleven en wat er is veranderd.

Let bij ontwerpwerk op tekst, lagen, kleuren en bewerkbare bestandsformaten. Test bij video het oorspronkelijke cameramateriaal, de prestaties van de tijdlijn, de kleurverwerking en de uiteindelijke exportformaten.

Minstens zo belangrijk is wat er gebeurt wanneer iets misgaat.

Kun je een eerdere versie herstellen? Kan een andere ontwerper het werk overnemen? Kun je het project naar een ander programma verplaatsen zonder alles opnieuw op te bouwen?

Een succesvolle demonstratie laat zien of iets mogelijk is.

Een professionele workflow moet aantonen of het ook betrouwbaar is.

Voor veel studio’s zal het voorlopig het verstandigst zijn om nieuwe software geleidelijk uit te proberen naast de bestaande productietools.

Zo kan een alternatief zijn waarde bewijzen zonder dat lopende klantprojecten onnodig risico lopen.

Wat betekent dit voor de toekomst van creatief werk?

De ontwikkeling van ArtCraft is interessant omdat ze bestaande aannames ter discussie stelt over wie geavanceerde software kan bouwen.

AI-ondersteunde ontwikkeling verlaagt een aantal drempels die onafhankelijke ontwikkelaars traditioneel scheidden van grote softwarebedrijven.

Dat betekent niet dat gevestigde professionele programma’s ineens overbodig worden.

Jaren aan ontwikkelwerk, gespecialiseerde functies, compatibiliteit en opgebouwde ervaring blijven van waarde.

Maar doordat nieuwe alternatieven sneller kunnen ontstaan, is er ruimte voor meer concurrentie, gespecialiseerde gereedschappen en andere manieren van werken.

Voor kleinere studio’s is dat bijzonder interessant.

Het biedt mogelijkheden om software te ontwikkelen voor specifieke behoeften, in plaats van ervan uit te gaan dat ieder bedrijf zich aan dezelfde commerciële platforms moet aanpassen.

Die waarde zien we ook in ons werk bij Digital Powder. Een maatwerkoplossing hoeft niet een compleet commercieel softwarepakket na te bouwen. Ze moet het juiste probleem oplossen en blijven functioneren wanneer mensen erop vertrouwen.

Zoals we ook uitleggen in Wanneer heeft je website functies op maat nodig?, is het begrijpen van de volledige taak vaak waardevoller dan het toevoegen van nog een functie.

De echte test begint na de demonstratie

Met AI ontwikkelde creatieve software wordt snel beter en die vooruitgang is het volgen waard.

Maar indrukwekkende screenshots en ambitieuze functielijsten vertellen slechts een deel van het verhaal.

De werkelijke waarde wordt zichtbaar wanneer een programma ingewikkelde bestanden aankan, creatieve keuzes intact houdt, betrouwbare resultaten levert en op de lange termijn onderhouden kan worden.

Op dat punt wordt een experiment professionele software.

AI verandert misschien hoe snel we gereedschappen kunnen bouwen. De belangrijkere vraag is of we gereedschappen bouwen waarop mensen daadwerkelijk kunnen vertrouwen.

En voor creatieve professionals is dat onderscheid veel belangrijker dan de vraag of software in twee weken of twintig jaar is ontwikkeld.